Home

Welkom "Het is kale karst, donker oerwoud, golvende hoogvlakte en schuimende bergkloof. Het heeft slechts enkele, maar dan ook zeer mooie bergmeren, maar het is duizend helle eilanden rijk, omspoeld door een blauwe zee. Naast witte minaretten groeien donkere cipressen; edelweiss en granaatappel zijn er beide thuis." Volgens Den Doolaard is Joegoslavië het meest exotische en veelvormige land van Europa, ieder paar honderd kilometer is het landschap er anders. Zo begint Den Doolaard zijn boek over Joegoslavië in 1963, natuurlijk is er sinds die tijd veel veranderd, allereerst is in 1980 Tito overleden, waarna de grote scheuring langzaam is begonnen, daarna zijn eerst Slovenië en Kroatië uitgetreden waarna het hele land met de oorlog in Bosnië uit elkaar is gevallen. Over de oorlogen zijn vele boeken vol geschreven het lijkt me dus niet nodig dit allemaal te herhalen, ieder volk heeft vaak zijn eigen verhaal en aan alle kanten zijn verschrikkelijke dingen gebeurd, het blijft ontzettend moeilijk om daar een goed oordeel over te geven, en ik denk dat ik dat hier ook niet wil.   Eigenlijk wil ik de aandacht vestigen op de delen van Joegoslavië die de laatste tijd geen aandacht meer krijgen, tenminste niet als toeristische mogelijkheid. Kroatië en Slovenië zijn alweer uit de vergetelheid geraakt, maar dat men in Bosnië, Servië en Montenegro ook vrij kan reizen is in het westen nog niet doorgedrongen, natuurlijk kan dit ook niet zonder de oorlogen te zien, overal kom je ze tegen en ze zijn het belangrijkste in de recente geschiedenis. Maar juist na de oorlog en de daarmee samenhangende recessie is het zo belangrijk dat er weer toeristen terugkomen, dat het gewone leven weer op gang kan komen want zonder industrie lukt dat niet. Europa lijkt zijn grenzen zo goed als gesloten te hebben. De natuur is nog steeds even indrukwekkend en alhoewel je (in Bosnië) niet zomaar van de paden af kan valt er ontzettend veel te zien en te ontdekken.    De mensen zijn er nog even gastvrij, als je als een van de weinige buitenlanders er komt is men erg dankbaar dat je de moeite hebt genomen om er heen te gaan, iedereen begint enthousiast met je te praten en wil van alles van je weten (vaak ook wat je van de oorlog vindt, maar vooral hoe het westen nu tegen ze aankijkt), maar mensen willen vaak ook gewoon hun verhaal kwijt, praten over de oorlog, dingen die er gebeurt zijn vertellen, vertellen over de mensen die ze missen. Heel snel heb je dan erg indringende gesprekken (het is voor mensen ook heel belangrijk hun verhaal kwijt te kunnen, eindelijk weer eens iemand aan wie men zijn verhaal kan vertellen, die het nog nooit gehoord heeft, en die niet zelf net zoveel of nog meer ellende heeft meegemaakt, zodat er niets te zeggen valt, nee nu een nieuw persoon waar we nu eindelijk eens vrij mee kunnen praten) Heel belangrijk dus om wat je er ook van vindt niet altijd gelijk je oordeel te geven. Wat mij wel duidelijk is geworden is dat iedere oorlog (vooral burgeroorlogen) alleen maar verliezers heeft, onder de gewone bevolking. Iedereen (op een paar idioten na misschien) wil eigenlijk weer terug naar de oude situatie, waarin men naast elkaar leefde, vandaar dat de laatste tijd ook zoveel mensen terug verlangen naar de tijd onder Tito (niet dat dat nu altijd even goed was maar gezien de ontwikkelingen erna is men dat snel vergeten)